Realo’s en Fundi’s (juni 2026).
Coen van de Ven heeft in het afgelopen jaar een boek geschreven over de tot standkoming van de fusie tussen GroenLinks en de PvdA, "Een Links Verhaal".
Hij schrijft:
“GroenLinks werd in 1990 gevormd uit vier partijen. Er zijn hemelbestormende idealisten met een weerzin voor compromis en pragmatische realisten
die vinden dat idealen weinig waard zijn als je ze nooit omzet in macht. Binnen GroenLinks spreken ze liever van ‘donkergroen’ en
‘lichtgroen’”. Aldus Coen van de Ven in zijn boek “Een links verhaal”. (blz 25)
Het is geen goede samenvatting van het dilemma. Elke partij heeft zijn uitgangspunten, zijn doelstellingen, voor mijn part, zijn principes.
Maar op een bepaald moment komen er onderhandelingen met anderen. De onderhandelaars zijn degenen die per definitie sommige van die principes
in de uitverkoop moeten doen. Er is geen ‘donkergroene’ die dat niet begrijpt.
In het verleden zijn er meermalen momenten geweest, dat de deur voor GroenLinks leek open te staan voor deelname aan de een of andere
regering. In het debat over de missie naar Afghanistan was er zo’n moment. Regeringsdeelname ging telkens niet dóór, tot frustratie van
de partijleiding, wie dat op dat moment dan ook ook waren. In de tegenstelling Realo’s – Fundi’s ligt het voor de hand om de fundi’s de
schuld in de schoenen te schuiven. Dat hoeft niet zo te zijn. Belangrijk is, hoe het onderlinge debat wordt vorm gegeven. Zijn de principiëlen
en de realisten bereid naar elkaar te luisteren en een goede afweging te maken? Een partijraad zou bij uitstek een plaats kunnen zijn voor die
afweging. Maar het mocht niet zo zijn. GroenLinks heeft de overhand gekregen in de afkeer van het onderlinge debat; de partijraad verdween
geruisloos.
In “Een links verhaal” kunnen we zien dat ook van de Ven de dilemma’s binnen GroenLinks-PvdA niet geheel onpartijdig bespreekt.
Op bladzijde 265 vinden we: “Het degrowth-denken, jarenlang in zwang bij GroenLinksers, vind je niet meer terug”. En: “PvdA-ers hebben groei
nooit afgezworen. Zowel Timmermans als zijn vertrouweling Diederik Samsom heeft degrowth altijd een belachelijk idee gevonden”. Het is een
verandering “die echt donkergroene partijgenoten pijn zal doen”. Zo schuift van de Ven ook een deel van de PROgressieve dilemma’s van de
tafel. Ik ken Jason Hickel die van de Ven noemt, niet en ik heb geen degrowth nodig om te kunnen beweren dat Nederland of Europa niet
onbeperkt kunnen doorgaan met het aanvoeren van grondstoffen uit alle hoeken van de wereld om hier om te zetten in consumptie goederen.
Het kost me niet veel moeite om te zeggen dat wij, Nederland of Europa vroeg of laat zullen beseffen dat we op punten een paar stapjes terug
moeten doen. Ik neem aan dat ik met deze bewering ‘donkergroen’ ben, maar ik heb geen weerzin voor compromis. Discussie over groei hoort
thuis binnen de PvdA-GroenLinks, ofwel Progressief Nederland. Daar kunnen we niet omheen. En dat kan ik ook aan arbeiders uitleggen!
.